ماهیت خرید و فروش در بازار جهانی فارکس

فارکس در سال 1971 میلادی پس از فروپاشی نظام برتون وودز، به‌صورت رسمی به‌عنوان بازاری آزاد برای مبادله ارزها شکل گرفت. این بازار به‌دلیل نقدینگی بالا، دسترسی آسان و نوسانات مداوم یکی از جذاب‌ترین عرصه‌ها برای سرمایه‌گذاری و سفته‌بازی به‌شمار می‌رود. با این‌حال، ورود به فارکس بدون دانش تخصصی، درک درست از ساختار اقتصادی جهان و تدوین یک استراتژی معاملاتی مشخص می‌تواند منجر به زیان‌های جدی شود.

ماهیت خرید و فروش در بازار جهانی فارکس

در بازار فارکس، مبادلات بر پایه پیش بینی روند قیمت جفت ارزها انجام می‌شود، معامله‌گر باید از تغییرات ارزش نسبی دو ارز نسبت به یکدیگر سود کسب کند. اساس کار این بازار معامله بر روی تفاوت قیمت‌ها است. در واقع ماهیت خرید و فروش در بازار جهانی فارکس این است که شما ارزهای مختلف را با هم مبادله کنید. یعنی شما همواره یک ارز را می‌خرید و همزمان ارز دیگری را می‌فروشید و هدف کسب سود از تغییر قیمت این ارزها میباشد.

مثال از ماهیت خرید در بازار فارکس

فرض کنید شما با سرمایه اولیه 5000 دلار در حساب معاملاتی خود قصد دارید روی جفت ارز EUR/USD معامله کنید. بروکر شما اهرم ۱:۱۰۰ ارائه می‌دهد، به این معنی که با داشتن 5000 دلار، می‌توانید تا 500 هزار دلار حجم معامله باز کنید.

مثلا معامله‌گر فارکس با بررسی داده‌های اقتصادی متوجه می‌شود بانک مرکزی اروپا اعلام کرده است که احتمال افزایش نرخ بهره وجود دارد. این خبر به طور مستقیم موجب افزایش تقاضا برای یورو می‌شود، زیرا بازدهی آن در آینده بالاتر خواهد بود. در کنار این عامل فاندامنتال، تحلیل تکنیکال هم روند صعودی واضحی را نشان می‌دهد. قیمت در تایم‌فریم چهارساعته پس از یک اصلاح (پولبک) به محدوده حمایتی 1.0800 رسیده و نشانه‌های بازگشت از این سطح دیده می‌شود. اندیکاتور RSI در محدوده 40 قرار دارد که نشان‌دهنده اشباع فروش نسبی و احتمال بازگشت قیمت است.

با جمع‌بندی این عوامل، تصمیم به باز کردن پوزیشن خرید در نرخ 1.0810 گرفته می‌شود. حد ضرر در 1.0760 (۵۰ پیپ پایین‌تر) و حد سود در 1.0910 (۱۰۰ پیپ بالاتر) تعیین می‌گردد تا نسبت ریسک به بازده ۱ به ۲ حفظ شود.

در این حساب، هدف معامله‌گر این است که در هر معامله بیشتر از ۲٪ سرمایه خود را در خطر قرار ندهد. دو درصد از ۵٬۰۰۰ دلار برابر با ۱۰۰ دلار است. با توجه به اینکه حد ضرر ۵۰ پیپ فاصله دارد، ارزش هر پیپ باید معادل ۲ دلار باشد. برای دستیابی به این مقدار، حجم معامله برابر با ۰.۲ لات (۲۰٬۰۰۰ یورو) انتخاب می‌شود.

پس از تایید بسته شدن کندل صعودی در تایم‌فریم یک‌ساعته، معامله خرید اجرا می‌شود. بخشی از سرمایه به‌عنوان مارجین (Margin) نزد بروکر قفل می‌شود تا موقعیت باز حفظ گردد. با توجه به اهرم ۱:۱۰۰، مارجین مورد نیاز برای معامله ۰.۲ لات حدود ۲۰۰ دلار خواهد بود. باقی مانده حساب، یعنی حدود ۴٬۸۰۰ دلار، به‌عنوان فری مارجین (Free Margin) در دسترس است.

در ساعات اولیه، بازار کمی نزولی می‌شود و قیمت تا 1.0790 افت می‌کند. در این نقطه، معامله وارد ضرر موقت می‌شود اما هنوز به حد ضرر نرسیده است. موجودی حساب اکنون با در نظر گرفتن ضرر شناور کمی کاهش یافته و مارجین آزاد نیز کم‌تر می‌شود. اگر قیمت بیش از حد در خلاف جهت حرکت کند، ممکن است موجودی آزاد به نقطه‌ای برسد که بروکر هشدار مارجین کال (Margin Call) صادر کند. این هشدار به معامله‌گر اعلام می‌کند که سطح مارجین او در حال پایین آمدن است و باید یا مقداری از معاملات را ببندد یا وجه جدیدی واریز کند تا از استاپ اوت (Stop Out) جلوگیری شود.

در این مثال، قیمت مجددا از محدوده حمایتی برمی‌گردد و روند صعودی آغاز می‌شود. معامله‌گر با آرامش و انضباط، حد ضرر را تغییر نمی‌دهد و از بستن زودهنگام معامله خودداری می‌کند. چند ساعت بعد قیمت به 1.0910 می‌رسد، حد سود فعال شده و معامله با ۲۰۰ دلار سود خالص بسته می‌شود. موجودی حساب اکنون ۵٬۲۰۰ دلار است.

مثال یک معامله فروش (Sell) در فارکس

در این بخش همان معامله‌گر قصد دارد در جفت‌ارز GBP/JPY معامله کند. تحلیل‌های فاندامنتال نشان می‌دهد داده‌های اقتصادی بریتانیا تضعیف شده و احتمال کاهش نرخ بهره وجود دارد. در نمودار روزانه نیز شکست واضح حمایت 193.50 مشاهده می‌شود و الگوی سقف دوقلو شکل گرفته است. احساس عمومی بازار (سنتیمنت) نیز نزولی است.

معامله‌گر تصمیم می‌گیرد در نرخ 193.40 وارد موقعیت فروش شود، حد ضرر را در 194.00 و حد سود را در 192.20 قرار دهد. بدین ترتیب، فاصله تا حد ضرر ۶۰ پیپ و تا حد سود ۱۲۰ پیپ است. بر اساس مدیریت ریسک و ریسک ثابت ۱۰۰ دلاری، حجم معامله حدود ۰.۱۶ لات (۱۶٬۰۰۰ پوند) در نظر گرفته می‌شود.

پس از ورود به معامله، قیمت کمی به سمت بالا حرکت کرده و تا نزدیکی حد ضرر (193.70) پیش می‌رود. در این لحظه، معامله در ضرر موقت قرار می‌گیرد. سطح مارجین کاهش می‌یابد و در صورت تداوم حرکت خلاف جهت، خطر مارجین کال وجود دارد. با این حال، چون حجم معامله کنترل‌شده است، سطح مارجین در محدوده امن باقی می‌ماند. پس از مدتی بازار دوباره نزولی می‌شود، قیمت سطح حمایتی جدیدی را می‌شکند و در نهایت تا 192.20 پایین می‌آید. حد سود فعال شده و معامله با سود ۱۹۹ دلاری بسته می‌شود.

اگر در طول مسیر، معامله‌گر از حجم بزرگ‌تر استفاده کرده بود یا چند پوزیشن همزمان باز داشت، ممکن بود با افت قیمت موقت سطح مارجین به زیر حداقل مجاز برسد. در این حالت بروکر به‌صورت خودکار معاملات را از نزدیک‌ترین ضررده به ترتیب می‌بندد؛ این همان فرآیند استاپ اوت (Stop Out) است که برای محافظت از حساب در برابر منفی شدن موجودی طراحی شده است.

نقش جفت ارزها در خرید و فروش در فارکس

تمام معاملات فارکس به‌صورت جفت ارز یعنی خرید یک ارز و فروش ارز دیگر در مقابل آن انجام می‌شود. برای نمونه، در جفت EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار آمریکا ارز مظنه محسوب می‌شود. اگر معامله‌گر انتظار داشته باشد ارزش یورو نسبت به دلار افزایش یابد، جفت EUR/USD را می‌خرد و در صورت انتظار کاهش، آن را می‌فروشد. قیمت جفت ارز بیانگر مقدار ارز مظنه‌ای است که برای خرید یک واحد از ارز پایه نیاز است.

موقعیت‌های معاملاتی و فروش بدون مالکیت

در فارکس دو نوع موقعیت وجود دارد، خرید (Long) زمانی که انتظار افزایش قیمت داریم و فروش (Short) زمانی که پیش‌بینی کاهش داریم. ویژگی منحصربه‌فرد فارکس آن است که می‌توان بدون مالکیت واقعی ارز، اقدام به فروش کرد؛ یعنی با انتظار کاهش قیمت، ارز را فروخت و در آینده با قیمت پایین‌تر بازخرید کرد. این قابلیت باعث شده فارکس برخلاف بازارهای سنتی، هم در روندهای صعودی و هم نزولی فرصت سودآوری داشته باشد.

مطالعه بیشتر: بازار دو طرفه فارکس به چه معناست؟

نحوه اجرای سفارشات خرید و فروش در فارکس

معاملات در فارکس از طریق نرم‌افزارهایی به نام پلتفرم‌های معاملاتی مانند متاتریدر و تریدینگ ویو انجام می‌شود که توسط کارگزاران یا بروکرها ارائه می‌شوند. این پلتفرم‌ها ابزارهای متنوعی برای تحلیل، اجرای معاملات و مدیریت ریسک در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

اصطلاحات مرتبط با خرید و فروش در معاملات فارکس

اصطلاحات مرتبط با خرید و فروش در معاملات فارکس عبارتند از:

• پیپ: حرکت قیمت‌ها در فارکس بر اساس واحدی به نام پیپ (Pip) اندازه‌گیری می‌شود که کوچک‌ترین تغییر ممکن در نرخ ارز است.
• لات: حجم معاملات نیز بر پایه واحدی به نام لات (Lot) تعیین می‌شود؛ هر لات استاندارد معادل ۱۰۰ هزار واحد از ارز پایه است.
• لوریج: یکی از ابزارهای مهم در این بازار لوریج (Leverage) است که به معامله‌گر اجازه می‌دهد با سرمایه‌ای کمتر، معامله‌ای بزرگ‌تر باز کند. برای مثال، با اهرم ۱:۱۰۰ می‌توان با ۱۰۰ دلار، معامله‌ای به ارزش ۱۰ هزار دلار انجام داد. البته اهرم همان‌قدر که سود را افزایش می‌دهد، می‌تواند زیان را نیز چند برابر کند.
• اسپرد: اختلاف قیمت خرید و فروش هر جفت ارز را اسپرد (Spread) می‌نامند. اسپرد می‌تواند ثابت یا شناور باشد و یکی از منابع درآمد اصلی بروکرها به‌شمار می‌رود.
• کمیسیون: در برخی حساب‌ها، علاوه بر اسپرد، کارمزدی تحت عنوان کمیسیون (Commission) نیز دریافت می‌شود.

ماهیت سفارش خرید و فروش

معامله‌گران می‌توانند سفارش خود را به‌صورت آنی یا در آینده ثبت کنند، سفارش‌های لحظه‌ای با بهترین قیمت بازار اجرا می‌شوند، در حالی که سفارش‌های معلق (Pending Orders) زمانی فعال می‌گردند که قیمت به سطح از پیش تعیین‌شده برسد. از انواع سفارش‌های رایج می‌توان به Limit Order برای خرید پایین‌تر یا فروش بالاتر از قیمت فعلی و Stop Order برای خرید بالاتر یا فروش پایین‌تر اشاره کرد. این انعطاف‌پذیری به معامله‌گر امکان می‌دهد برنامه‌ریزی دقیقی برای ورود و خروج داشته باشد.

انواع قراردادهای مالی و چالش‌های فقهی

در فارکس چند نوع قرارداد مالی وجود دارد. معاملات نقدی (Spot) که تسویه آن ظرف دو روز کاری انجام می‌شود، رایج‌ترین نوع است. همچنین قراردادهای CFD (ما‌به‌التفاوت) نیز متداول‌اند؛ در این نوع، معامله‌گر مالک دارایی نیست بلکه فقط بر روی نوسان قیمت آن معامله می‌کند.

از دیدگاه فقه اسلامی، برخی انواع قراردادهای فارکس مانند تاخت (Swap)، مارجینی و آتی با چالش‌هایی مواجه‌اند، زیرا در آن‌ها مفاهیمی مانند بهره (ربا)، بیع دین به دین و غرر (ریسک غیرشفاف) وجود دارد. در قرارداد سواپ، اختلاف نرخ بهره شبانه بین دو ارز موجب پرداخت یا دریافت بهره می‌شود که از نظر شرعی ربوی است. در قرارداد مارجینی نیز چون معامله‌گر بخشی از سرمایه را از کارگزار قرض می‌گیرد و بابت آن بهره می‌پردازد، مسئله ربا مطرح می‌شود.

ماهیت خرید و فروش در بازار جهانی فارکس به زبان ساده

ماهیت خرید و فروش در بازار جهانی فارکس به زبان ساده به معنی معامله‌کردن جفت‌ارزها بر اساس تغییرات قیمت آن‌ها است. در فارکس همیشه یک ارز را می‌خرید و هم‌زمان ارز دیگری را می‌فروشید. اگر فکر کنید ارزش ارزی بالا می‌رود، آن را خرید (Buy) می‌کنید و اگر انتظار کاهش قیمت داشته باشید، آن را فروش (Sell) می‌زنید. سود یا زیان شما از اختلاف قیمت ورود و خروج به معامله به دست می‌آید. این بازار ۲۴ ساعته است و قیمت‌ها دائما بر اساس اخبار و عرضه و تقاضا تغییر می‌کنند.